Чөптүн дат көйгөйлөрү: газондо дат кычыткысын дарылоо

2026 Автор: Chloe Blomfield | blomfield@almanacfarmer.com. Акыркы өзгөртүү: 2025-06-01 04:42:45

Чым чөптөр көптөгөн зыянкечтерге жана илдеттерге жем болот. Газон аймактарында дат кычыткы табуу, өзгөчө, ашыкча нымдуулук же шүүдүрүм бар жерде кеңири таралган маселе. Чөптө дат баскан жөнүндө көбүрөөк маалымат алуу үчүн окууну улантыңыз.

Газон чөптөрүнүн дат кычыткысы деген эмне?

Дат - чым чөптөрдүн өсүүсү басаңдаган кезде пайда болгон грибок оорусу. Бул, адатта, жайдын аягында же күздүн башында, кургак аба ырайынын мезгилинде же чөп азот аз болгондо болот. Газондун даты чөптүн күчүн алсыратат жана аны башка ооруларга жана чым көйгөйлөргө алып келиши мүмкүн. Чөптүн дат кычыткы споралары аркылуу оңой жайылып кетет, бирок газондордогу дат грибоктору көпчүлүк учурларда фунгициддерди талап кылбайт.

Газондогу дат кычыткысын аныктоо

Чөптүн датын аныктоого бир нече бычакты газондон чыгаруу менен жасаса болот. Бышактар кызгылт-кызылдан саргыч күрөң чаң же споралар менен капталган. Газондун даты саргыч жалбырак жалбырактарынан жана кызгылт сары, кызыл же күрөң түскө жетилген кичинекей саргыч тактар менен башталат. Спораларды манжа менен чөптүн бычактарынан сүртсө болот. Жалпысынан, чөптүн тактары ичкерип, алсыз болуп калат.

Өсүмдүктөрдүн көптөгөн түрлөрү декоративдик өсүмдүктөрдөн тартып түбөлүк жашыл өсүмдүктөргө чейин дат кычыткысына кабылышат. Чөп датөсүмдүктөрдүн мейкиндигинин чоң көлөмүнө байланыштуу көйгөйлөр абдан ачык. Споралардын пайда болушу көбүнчө шүүдүрүм жана бат-бат жаан-чачындуу салкын түндөр болгондо болот. Жылуу, булуттуу, нымдуу шарттардан кийин жаркыраган ысык күн да споралардын пайда болушуна шарт түзөт. Негизинен, чөп алты-сегиз сааттан кийин кургап кетпесе, чөптө дат пайда боло баштайт. Чөптүн дат оорусу газондордогу саман өтө калың болгондо же чөп чабуу сейрек болгондо да көп пайда болот.

Дат кычыткысына байланышкан көйгөйлөр

Газондун дат грибогу менен капталган жалбырак тилкелери чөптүн фотосинтездөө мүмкүнчүлүгүн азайтат. Чөптүн жалбырактары күн энергиясынын коллекторлору болуп саналат, ал чөптүн өсүшүн камсыз кылуу үчүн углеводдорго же өсүмдүк канттарына айланат. Жалбырактар ашыкча споралар менен капталганда, фотосинтездик иш эффективдүү жүргүзүлбөйт жана ден соолук жана өсүү үчүн отун талаптагыдай чогултулбайт.

Начар күч жана зыянкечтерге жана башка илдеттерге кабылуу чөптүн дат басып кетишинен кийин пайда болот. Мындан тышкары, споралардын топтолушу чөп чабуу учурунда чаңды пайда кылып, бут кийимге, газонго же бакча жабдууларына жабышып, анын таралуу мүнөзүн күчөтүшү мүмкүн.

Чөптөгү даттын көзөмөлү

Дат кычыткысына туруштук бере турган көптөгөн чым чөптөрдүн түрлөрү (мисалы, Кентукки блюграссы жана кара чөптөр) бар; бирок чөптү алмаштыруу мүмкүн болбосо, анда башка көзөмөл чаралары бар. Чынында, чөптүн дат көйгөйлөрүнүн көбүн, адатта, жакшы тейлөө жана ден-соолукка пайдалуу тажрыйбалар менен чечсе болот.

Гононду орточо бийиктикте кармоо үчүн тез-тез чабыңыз. Ошондой эле, оорунун жайылышына жол бербөө үчүн газон жабдууларын чайкоо керек. Тереңдиги ½ дюймден (1 см) ашкан саманды тырмоо менен алып салыңыз, анткени бул абанын айлануусун азайтат жана споралар үчүн идеалдуу аймакты камсыздайт.

Таң эрте суу, андыктан чөп күндүн ысыгынан мурун кургап калышы мүмкүн. Күзүндө жер семирткичтер алдында топуракты сынап көрүңүз жана керек болсо азот кошуңуз. Сентябрь - чөптү жер семирткичтүү убакыт.

Көпчүлүк учурларда чөп өлбөй тургандыктан, химиялык башкарууну колдонуу сунушталбайт же зарыл эмес. Эгерде инфекция катуу болсо, чөп жагымсыз көрүнүшкө ээ болушу мүмкүн. Кээ бир аймактарда экологиялык шарттарды көзөмөлдөө мүмкүн эмес, ошондуктан дат жыл сайын пайда болот. Бирок бул жагдайлардын биринде споралардын пайда болушуна жол бербөө үчүн фунгицидди колдонуу туура болот.