Кемпир жемиштерин терүү - Калемпирди кантип жана качан жыйноо керек

2026 Автор: Chloe Blomfield | blomfield@almanacfarmer.com. Акыркы өзгөртүү: 2025-01-22 15:35:53

Кемпирди өстүрүү абдан кызыктуу, анткени алардын баш айлантуучу массивдери бар; таттуудан эң ысыкка чейин түрдүү түстөр жана даамдар менен. Бул ар түрдүү болгондуктан, кээде калемпирди качан жыйноону баштоону билүү кыйынга турат.

Калемпирди качан жыйноо керек

Кемпир байыркы замандан бери Борбордук жана Түштүк Америкада, Мексикада жана Вест-Индияда өстүрүлүп келген, бирок калемпирди Европага Колумб сыяктуу алгачкы изилдөөчүлөр алып келишкен. Алар популярдуу болуп, андан кийин биринчи европалык колонисттер менен бирге Түндүк Америкага алып келинген.

Кемпир бул жерде жылуу мезгилде өстүрүлгөн тропикалык өсүмдүктөр. Күндүн көп болушун эске алганда, калемпирди өстүрүүгө салыштырмалуу оңой. Аларды органикалык заттар көп болгон жакшы дренаждуу топуракка отургузуңуз. Албетте, бул калемпирдин түрүнө жараша болот, бирок калемпирлердин көбү бири-биринен 12-16 дюйм (31-41 см.) аралыкта болушу керек.

Кемпирди жыйноо сизде калемпирдин кайсы түрүнө жараша өзгөрөт. Көпчүлүк таттуу сорттор 60 күндөн 90 күнгө чейин жетилет, ал эми алардын муй калиенте аталаштары жетүүгө 150 күнгө чейин созулушу мүмкүн. Эгер калемпирди уруктан баштап баштасаңыз, үрөн пакетиндеги маалыматка сегизден он жумага чейин кошуп коюңузсебүү жана отургузуу ортосундагы убакытты эсепке алуу. Көпчүлүк адамдар үчүн бул калемпирдин үрөнүн январь же февраль айларында үйгө себүү керек дегенди билдирет.

Жалапенос сыяктуу көптөгөн ысык калемпир сорттору үчүн калемпирди жыйноо убактысы көбүнчө мөмө терең, кочкул жашыл болгондо көрсөтүлөт. Кайен, Серрано, Анахайм, Табаско же Селестиал сыяктуу башка ачуу калемпир сорттору жашылдан кызгылт сарыга, кызгылт күрөң же кызылга түсү өзгөргөндөн кийин жетилген. Ачуу калемпир мөмөсүн бышып жетилгенде терип алуу өсүмдүктүн мөмөсүн улантууга түрткү берет. Ачуу калемпир мөмө бере бериши керек, бирок түшүм күзгө чейин азаят.

Болгар калемпири сыяктуу таттуу калемпир көбүнчө мөмө жашыл, бирок толук көлөмдө болгондо жыйналат. Болгар калемпиринин өсүмдүктүн үстүндө калып, бышып калышына уруксат берүү, калемпир мөмөсүн терүүдөн мурун түстөрдү сары, кызгылт сарыдан кызылга өзгөртсө, калемпир таттуураак болот. Дагы бир таттуу калемпир, банан калемпири да сары, кызгылт сары же кызыл түстө жыйналат. Таттуу пимиентос кызыл жана болжол менен 4 дюйм (10 см.) узундугу 2-3 дюйм (5-8 см.) туурасы болгондо тандалат. Алча калемпири өлчөмү жана даамы боюнча айырмаланат жана кызгылт сарыдан кочкул кызылга чейин жыйналат.

Кемпирди кантип тандоо керек

Таттуу калемпирдин түрлөрүн жыйноо бир аз кылдаттыкты талап кылат, анткени назик бутактары сүйрөп кетсе сынып калат. Өсүмдүктөн калемпирди алып салуу үчүн кол бутагын, кайчыны же курч бычакты колдонуңуз.

Ачуу калемпирди жыйноодо кол кап кийиңиз же мөмө-жемиш тергенден кийин дароо колду жууп алыңыз. Оруп-жыюу же капсаицин майынан кийин көзүңүзгө же оозуңузга тийбеңиз,балким сенин колуңда болсо сени күйгүзөт.

Түшүм жыйналгандан кийин калемпир өсүмдүктөрү

Кемпирди муздаткычта жети күндөн он күнгө чейин же 45 градус F. (7 C.) 85 пайыздан 90 пайызга чейинки салыштырмалуу нымдуулукта сактоого болот. Аларды салса жасап, шорполорго же салаттарга кошуп, кууруп, толтуруңуз, кургатып же туздаңыз. Келечекте колдонуу үчүн калемпирди жууп, кесип жана тоңдурсаңыз болот.

Көпчүлүк аймактарда калемпир өсүмдүгү жыйналып бүткөндөн кийин, ал сезонго бүтөт жана өсүмдүк кеч күздө өлөт. Жыл бою жылуу темпи бар аймактарда калемпир тропикалык аймактардагыдай эле өндүрө бериши мүмкүн.

Сиз ошондой эле калемпир өсүмдүгүн үйгө алып келип кыштата аласыз. Кыштын ачкычы - жылуулук жана жарык. Мындай ыкма менен калемпирди көп жылдар бою сактаса болот. Көптөгөн калемпир өсүмдүктөрү декоративдик болуп саналат жана үй ичинде мөмө берип, үйдүн жасалгасына сонун кошумча болот.